Ezoterizmu
Ezoterizmu (toizis-greč. ἐσωτερικός — » syväinpuoline«; sežo ezoteriekku) on tiedoloin da tiedoloin kogomuksen merkičys, kudamii ei sua tiediä ellendämättömil, mistizis opastuksis tiedämättömil ristittyzil, sego erinomazii tovelližuon ellendämizen keinoloi, kudamil on peitolline syväindö da sanondu "psihoduhovnolois praktiekois". Vastustetah ekzoteriekkua (ekzoterizmua). Ezoteriellizen kogemuksen aigah suavut tiijot ollah ylen subjektiivizet, sendäh ei ole olemas yhty ezoteriellistu opastustu. Puaksuh se on peittoniekannu.
Vie Pifagor, Platon da Aristotel sanal «ezoteriellizekse» sanottih peitollistu opastustu, kudamua annettih vaiku erähile opastujile (ezoteriekoile). Histourien aigah ezoterizmu otti eri muodoloi peitollizen opastuksen praktiekallizel sellityksel; nygöi sih tavan mugah kuulutah: tiedo, alhimii, astrolougii, gnostitsizmu, kabbala, teosofii, sufizmu, jougu, vajrajana (buddien tantrizmu), masonstvu, antroposofii, mondializmu.
Etimolougii
[kohenda | kohenda tekstu]Sana "ezoterizmu" on lähtenyh sanas "ezoterine" — peittoine, peitetty, kudai on omistettu mihtahto yhteiskunnan libo opastuksen peittožuksih, kudaman avai vai vallittuloile (ezimerkikse, "mintahto ritualan ezoterielline merkičys"). Antonim on ekzoterine.