Siirry sisältöön

Pohjas-Iirinmua

On otettu Wikipedii-späi
Pohjas-Iirinmua
iir. Tuaisceart Éireann
ang. Northern Ireland
uls. Norlin Airlann
Piälinnu Belfast
Suurin linnu Belfast, Derry
Virallizet kielet Iiri, Anglii, Ulsteranskotti
Halličuksen muodo Autonoumine konsosionaline rahvahanvaldu parluamentallizen monarhien yhtevykses
Britannien kuningas Charles III
Piäministru Michelle O'Neill
Varapiäministru Emma Little-Pengelly
Pinduala 14 330 km²
Rahvastu 1 927 855 heng. (2024)
Val'uuttu Sterlingpunta

Pohjas-Iirinmua (iir. Tuaisceart Éireann, ang. Northern Ireland, uls. Norlin Airlann) on autonoumine haldivollispoliittine Suuren-Britannien da Pohjas-Iirinmuan Yhtistynnyön Kuningaskunnan oza. Piälinnu on Belfast.

Muantiedo

[kohenda | kohenda tekstu]
Slieve Donard -mägi

Pohjas-Iirinmua on Iirinmuan suaren koillispuoles da ottau 14330 km², kudamua roih tämän suaren pindualan läs 16,5%. Sen eroittau Iirinmuan Tazavallaspäi 480-kilometrin raja. Pohjas-Iirinmuan randoi huuhtotah Iirinmeri da Pohjassalmi.

Lough Neagh, Yhtistynnyön Kuningaskunnan suurin järvi (388 km²), on Pohjas-Iirinmuan keskiozas. Toine suurin järvikundu, Ylembi da Alembi Lough Erne, on Pohjas-Iirinmuan lounasozas. Nämmien järvien välis ollah Pohjas-Iirinmuan tazangot. Koillizes, liidehes da päivänlaskus on mägii.

Pohjas-Iirinmuan korgein kohtu on Slieve Donard -mägi Mourne-mägistös (848 m).

Histourii

[kohenda | kohenda tekstu]

Pohjas-Iirinmua perustettih vuonnu 1921, ku Iirinmua juattih Iirinmuan halličusaktan (Government of Ireland Act 1920) perustehel, mi perusti autonoumizen hallindon kuudeh koilliskreivikunnah varte. Kui vuotettih, Pohjas-Iirinmuas oli unionistoin enimistö, kudai tahtoi pyzyö Yhtistynnyön Kuningaskunnan ozannu. Tavallizesti hyö oldih brittisiirdolazien protestantizinnu jälgeläzinny. Samah aigah Suvi-Iirinmuan enimistö da Pohjas-Iirinmuan merkiččii vähemmistö oldih iiriläzinny natsionalistoinnu da katolilazinnu, kudamat tahtottih yhtenäzen da iččenäzen Iirinmuan.

Pohjas-Iirinmuan liput

[kohenda | kohenda tekstu]
Yhtistynnyön Kuningaskunnan lippu
«Ulsteran lippu»

Vuozinnu 1953-1972 Porjas-Iirinmuan viralline lippu oli Ulsteran lippu. Nygöi Pohjas-Iirinmuan viralline lippu on Yhtistynnyön Kuningaskunnan lippu.

Pohjas-Iirinmuan joukkoveh da jalgumiäččymuajoukkoveh käytetäh Ulsteran lippuu Kanzoinyhtymän kižois da erähien muulois sportutapahtumis.

Ebävirallizesti Pohjas-Iirinmuan eläjät liehutah pruazniekkupäivin lippuu, kudai vastuau heijän poliittizii nägemyksii: Suuren-Britannien lippuu, Pohjas-Iirinmuan lippuu libo Iirinmuan Tazavallan lippuu. Kahtu enzimästy käytetäh unionistat (Suuren-Britannienke yhtistymizen kannattajat) da jälgimästy käytetäh natsionalistat.