Gallium
| 31 | Gallium |
69,723 | |
| 3d104s24p1 | |

Gallium (lat. Gallium, merkitäh Ga-merkil) on 31. elementu Mendelejevan alguainehien hiimiellizes sistiemallizes järjestykses. Galliuman atomnoumer on 31. Se on sistiemallizen järjestyksen 4. periodas, 13. joukos. Kuuluu kebjielöin metalloin joukkoh.
Helpo aineh gallium on hobjankarvas-valgei (libo valpahanharmai) rapakko metallu.
Histouri
[kohenda | kohenda tekstu]D.I.Mendelejev ennusti galliuman olemistu. Vuonnu 1869 kun häi luadi alguainehien hiimiellisty sistiemallisty järjestysty, häi jätti tyhjiä paikkua kolmandeh joukkoh tiedämättömih elementoih niškoi – alumiinien da kremnien analogoih. Hyvin tutkittuloin susieduelementoin ominažuksien pohjal Mendelejev tarkah kuvaili galliuman fiiziellizii da hiimiellizii ominažuksii da ennusti avuamizen tutkimustabua – spektroskopia.
Vuonnu 1875 20. syyskuudu fransielaine tutkii Pol’ Emil’ Lekok de Buabodran sai helpon ainehen galliuman, tutki da nimitti sidä. Galluim latinan kielel on Gallia (Fransii).
| Hiimiellizien alguainehien periodalline sisteemu | |||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| H | He | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | ||||||||||||||||||||||||
| Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | ||||||||||||||||||||||||
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr | ||||||||||||||
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe | ||||||||||||||
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |