Viizu

Viizu (lat. vīsum = nähty → vidē`re = nähtä ) on kohtehmuan virguniekan annettu suozitus rajavirguniekale piästiä viizanhaldii rajas piäliči. Viizu andau väliaigaizen oigevuon olla muas.

Histourii

Enzimäzet mainindat kaikkien "matku-" libo "loman" dokumentoin da nygyaigazien passportoloin ezimerkikse voibi löydiä Biblies.

Keski-iän Jegiptas Tulunidoin aigah Jegiptaspäi lähtendäh oli luajittu "lähtöviizu" -passport ("džavaz"), kuduah pidi merkitä iäre lähtijii orjii.

1200-luvul Suuri Novgorodan lähtijöil jo oldih "matkakirjat", kuduat oldih pasportan libo matkupasportan, libo ulgomualazen pasportan analogannu, sendäh se oli gu ei ihan vizua, a ainut dokument, kudai ozutti ristikanzan iččenäzen eländykohtan ulgopuolel, sendäh gu muudu ei olluh. Myöhembi moizet paperit ruvettih andamah ei vaiku niilöile, ket lähtiettih ruhtinaskunnaspäi, ga i vierahizile, kudamat tuldih sinne.

Jälgimäzekse "matku-" libo "loman" tovestuksien andamizen mekanismu vahvistui vuvvennu 1497 luajittuloin sudulagien kogomus. Formallisešti šemmosie kirjutuškirjoja šuatih antua šekä holopoilla, ka aikua myöte niijen piiri, ket voitih kirjuttua dokumenttija karjalaisilla, huomattavasti kavensi.

Kanzoin välil viizumiä ruvettih aktiivisešti käyttämäh Enzimäzen muailman voinan lopus, ku rajoittua migruatiedu, tugie oman muan turvuo sego kontrollie vihaniekoin agentuaroi. Enne sidä viizat ylen äijäl oldih muodollisuot - viizat piäliči kaikis muailman mualois annettih rajapunktilois da oldih vaiku vieraskanzallizen registriiruičendan luaduh, ei toven rajoitettuloi piäsyö.

Vuvvennu 2022 syvyskuus Jevroupan Liitto (EU, Jevroupan union) kogonah keskeytti kebjennyön viizumirežiiman Ven'an Federatsienke. Se merkičči konzulizien maksuloin korgiendua vizoin andamizes da Ven'an rahvahien anomuksien kačonduaikoin ližändämisty Pohjas-, Päivänlasku-, Keski- da Suvi-Jevroupan valdivoloin käymizes.

8. kylmykuudu 2025 algajen Jevroupan komissiettu ilmoitti, ku Ven'an kanzoil on rajoitettu monenkerdahizien Schengen-vizoin myöntändy, i heijän pidäy kyzyö uuttu vizuo joga kerdua, konzu hyö pluanoitah matkua EU:n valdivoih da mualoih.

Ven'an konsulaatan leimikku amerikkalazes identiteettikirjas. 1917 vuozi
Italien vizua Pol'šan passportas italien kolonieloin käymizekse. 1930 vuozi
Sveitsiläine viizu Puolan passportas. 1931 vuozi
Japounilaine vizua 1940 vuozi