Jovensuu
Linnu
Ozuta/peitä kartoi
|
Jovensuu (suom. Joensuu) on linnu Suomen Pohjas-Karjalas. Linnas eläy läs 75 000 hengie. Jovensuun susiedat ollah Ilomanči, Kontiolahti, Lieksa, Riäkkylä da Tohmajärvi. Linnu joven suuh rodihes v 1848, aigazembah linnua Pielisjoven iäreh jo rištikanzua azettavui. 1500-luvul Valamo monasterin azukkahat venehel jogie myö souvettih Luadogalpäi da pravoslavien časounu da monasteri nostettih Kuhasaloh.
Jovensuus on Päivännouzu-Suomen yliopisto, Karelia-ammattikorgeiškola da ammattiškola, muuzikkua opastetah Konservatorios da muuzikkaškolas. Jovensuu on ylen kul’turalline linnu, karjalastu pruazniekkua da muudu tapahtumua on kezäl da talvel. Jovensuu sijaiččou Pyhäselkä-järven rannal, kunne laskii Pielisjogi jagau linnan kahteh ozah.
Jovensuun linnanjohtajakse on vuvvennu 2010 vallittu Kari Karjalainen.
Jovensuu sai uvven flagun vuvvennu 2008, Leea Wasenius pluajiruinnu.
Histourii
[kohenda | kohenda tekstu]Ammuin jo kivikavvel Nygy-Jovensuun alovehel elettih ristikanzat. 1500-luvul pravoslaunoit nostettih Kuhasaloh Valamon monasterin skiitta, min ruoččilazet hävitettih 25-vuodizen voinan dai pitkän toruannan aigah. Jovensuu-hieru rodihes Ruočin vallan aigah kartoih, sih aigah Kontiolahten ker rippui. Cuari Nikolai I nosti hierun kohtah Jovensuu-linnua vuvvennu 1848.
Luterilaine da pravoslavnoi piäkirikkö seizotah piäkkäh Jovensuun keskustua katkuavan Kirkkokaduloin päis da samal kerdua keskustua eli ruudukuavua vastazil puolil. Päivännouzun da päivänlaskun kiriköt kačotah toine toizeh ylähäkkäl linnua. Kirkkokavun lounapiäs seizou luterilaine piäkirikkö, Jovensuun kirikkö, se on pluaniruitu uvven gotiikan stiil’ah. Keskustan alovehel on vie 4 muudu luterilastu kirikkyö: Pielisensuu Niinivuaral, Noljakka, Rantakylän kirikkö da Utran puukirikkö. Kirkkokavun pohjoispiäs on pienel mäel Jovensuun pravoslavnoin piäkirikkö, Pyhän Nikolaoksen kirikkö. Se on perindehelline pohjois-venäläne pravoslavnoi kirikkö, mis on ylen äijäl puudu nossettu da se roinnuhes vuvvennu 1887. Jovensuus on toinegi pravoslaunoi kirikkö. se on Pyhän Johannes Teologin kirikkö pravoslaunoin seminuaran lähil, vizantielaine arkitektuura. Ližäkse näidy seizou Jovensuun linnas uuzien alovehien sizäl nenga kymmene suurdu luterilasten libo pravoslaunoiloin kirikkyö, ližäkse mečetti.
Jovensuus ollah Kaupunginorkesteri, Kaupunginteatteri da nygyaigane vuvvennu 2005 avattu kino Tapio.
Ystävyslinnat
[kohenda | kohenda tekstu]Jovensuul ollah neljä ystävyslinnua:
- Linköping, Ruočči
- Tönsberg, Norviegii
- Hof, Germuanii
- Vilna, Litvu
Ližäkse yhtehisruadosobimus tulijoin linnoinker: Petroskoi, Sortaval da Suojärvi Ven’al.